neděle 31. května 2009

LOS PININI


EL PININI

Historie cikánského klanu Los Pinini začala nabývat významu od zpěváka EL PININI, celým jménem FERNANDO PEÑA SOTO. Přezdívka byla odvozena od příjmení Peña a také pro malou a štíhlou postavu zakládajícího člena z větší části pěvecké dynastie. El Pinini se narodil ve městě Lebrija roku 1863, ale více let prožil v Utreře, kam se přestěhoval ještě jako velmi mladý. Zemřel taktéž v Utreře, mezi 30. a 40. lety dvacátého století, přesný rok úmrtí není znám.

Nebyl profesionálním zpěvákem, zato byl ve svém kraji velmi populární – byl jakýmsi králem místního cikánského lidu. U nich doma se tančilo a zpívalo každý den. Ačkoliv povoláním dělník na jatkách a pravděpodobně ne až tak velký zpěvák, vytvořil ve své rodině pěveckou školu a zanechal některá cantes se svým charakteristickým osobním rázem. Jako například Cantiñas, která nesou i jeho jméno: Cantiñas del Pinini. V Utreře se oženil s Josefou Vargas Torres, s níž měl devět dětí: dva syny a sedm dcer, ze kterých, pokud jde o zpěv, stojí za zmínku jména María Peña, Fernanda la Vieja a Chacho Benito, a jejichž potomci - děti či vnuci- se stali ve flamenku ještě výraznějšími a známějšími osobnostmi; například slavné „niñas de Utrera“ – sestry Fernanda a Bernarda de Utrera, či Bastián Bacán, Pedro Bacán, Inés Bacán, Miguel el Funi, Pepa de Utrera, Pepa de Benito a El Cuchara – s jejichž jmény by se dříve či později setkal každý, kdo by začal pronikat do tajů utrerského zpěvu, resp. do historie flamenka ve městech Utrera a Lebrija. Stejně tak jako se členy Los Perrate.

Cantiñas del Pinini - Fernanda de Utrera



Cantiñas del Pinini - Bernarda de Utrera



Viz též:

LOS PININI

LOS PININI - DISKOGRAFIE

MIGUEL EL FUNI

neděle 24. května 2009

Ukázky - Bulerías

Bulerías de Cádiz


Bulerías de Jerez


Bulerías de Utrera



A Bulerías navíc v podání dalších velkých cádizských mistrů:


(Jedno z velmi mála veřejných vystoupení zpěváka Santiago Donday)

pátek 15. května 2009

EL CUCHARA

Přiznám se, že jsem již v několika měsíčním zpoždění s třetí částí prezentace "Lebrija a Utrera", jejíž obsahem má být pěvecký klan Los Pinini. Mezi jeho členy se může počítat i zpěvák El Cuchara, byť není zcela přímým potomkem mýtického zpěváka Pinini, ale jeho bratra Juana. A jelikož jsem náhodou před pár dny dostala video ukázku z jedné fiesty, kde účinkoval, mohu ho zatím v krátkosti uvést. Není bez zajímavosti, že El Cuchara je otcem šestnácti dětí (čtyři již nežijí), a jistě není žádným překvapením, že některé z nich se věnují zpěvu. Na této video ukázce zpívají také tři z jeho dcer. Je zcela evidentní, že pěvecká dynastie Los Pinini má své úctyhodné pokračovatele...


El Cuchara a dcery/y sus hijas Mercedes Peña,Teresa Peña,Delia Peña - Bulerías de Utrera - kytara Pitín de Utrera a jeho syn/y su hijo Pitín Chico

PS: Este video lo recibí de Los Perrate exclusivamente para mi blog/Video ukázku jsem dostala od Los Perrate exkluzivně pro tento blog.


Mladou a starší generaci nejen Los Pinini, ale i dalších utrerských rodin je možné vidět například i na tomto DVD.

čtvrtek 14. května 2009

Jerez sin fronteras


Jedním z nových cédéček, která se objevila na trhu na konci minulého roku a která mne zaujala, je také Jerez sin fronteras mladého zpěváka Jesús Méndeze.

"S tímto dílem se naprosto ztotožňuji, jelikož písně, které obsahuje, jsem se nenaučil posloucháním disků, ale přímo doma od své rodiny."

Jesús Méndez pochází z dalšího jedinečného pěveckého klanu v Jerezu, Los Méndez, z něhož v historii flamenka nejvíce zářila jeho teta, La Paquera de Jerez. Své tetě také věnoval na disku píseň Soleá de mis pesares, což je verze jedné z jejích populárních zambras.

"La Paquera je ve zpěvu mým hlavním vzorem, je zrcadlem, do kterého se stále dívám. Kromě síly disponovala zvláštním způsobem protahování tercií, neměla správnou metriku, ale při zpěvu jakoby plula...byla vždy nepředvídatelná."

Jerez sin fronteras je jeho prvním diskografickým dílem a prokazuje jím mimořádnou znalost tradičního zpěvu svého kraje; nejen v seguiriyas, bulerías nebo bulerías por soleá, ale i v tonás, soleá či cantiñas. Na albu ho doprovází současní přední kytaristé; již jerezští veteráni Moraíto a Gerardo Núñez, který je zároveň producentem, a dále mladí Diego del Morao, José Manuel León a Santiago Lara. Ke spolupráci s Moraítem říká: "Je ikonou flamenka a mým idolem již odmala, je umělcem, pro kterého bych zemřel, abych ho mohl poznat. Proto je pro mě tato spolupráce s ním velkou satisfakcí."


Muestras/Ukázky:

Jesús Méndez - Bulerías - kytara Moraíto Chico



Jesús Méndez - Seguiriyas - kytara Diego del Morao

středa 13. května 2009

Slova/Palabras de...(4)


Cantaor jerezano Jesús Méndez:

"Jerez es una ciudad abierta al mundo en todos los sentidos, pero en el flamenco nunca nos han afectado las modas, siempre hemos respetado el cante con mayúsculas."


Jerezský zpěvák Jesús Méndez:

"Jerez je město otevřené světu ve všech směrech, ale ve flamenku nás móda nikdy neovlivnila, vždy jsme respektovali tradiční zpěv."


(fuente/zdroj:entrevista/rozhovor s Jesús Méndezem pro Flamenco-World)

středa 6. května 2009

PEPA DE UTRERA

Flamenková zpěvačka Pepa de Utrera, celým jménem Josefa Loreto Peña, zemřela ve svých 83 letech po dlouhé vážné nemoci v neděli 3.5.2009. Pepa de Utrera pocházela z rozsáhlého významného pěveckého klanu Los Pinini. Představitelka nejen tradičního "utrerského" zpěvu byla vnučkou mýtického zpěváka El Pinini, po kterém se dodnes zachovaly populární Cantiñas de Pinini.

(na fotce Rancapino, Pepa de Utrera, José Mercé)


Pepa de Utrera v ukázce por Bulerías:


úterý 5. května 2009

La Kaíta triunfó en Praga

Hace pocos días, La Kaíta, una cantaora extremeña, en el teatro praguense Archa, ofreció un concierto acompañada de su grupo. El Archa es el teatro checo que más espectáculos flamencos de calidad organiza en nuestro país.

El día antes del concierto tuve la oportunidad de acompañar a todo el grupo en su visita a Praga, así pude hablar con ellos y conocer de primera mano detalles sobre el cante flamenco de Extremadura. Por ejemplo que La Kaíta no procede de la familia de Porrina de Badajoz, como pudimos leer aquí en algunas fuentes. Mientras, otro cantaor del grupo, Alejandro Vega, él sí que es uno de los descendientes del gran Porrina. Aunque no creo que sea tan importante para este recital, porque sabemos que las familias gitanas flamencas se reunían siempre. Y en el caso de Extremadura, las familias más significativas para la historia del flamenco fueron las de los Salazar, Suárez y Saavedra. Como se puede conocer también gracias a la colección Rito y Geografía del Cante.

Si alguien dijo que el repertorio de La Kaíta está limitado a los cantes festeros, así la cantaora nos hizo ver que no es así, y nos cantaba también una Soleá y unos Fandangos. Lo que me confesó ella misma fue que no sabe mucho cantar por Seguiriyas. Y me dijo también que le encantan las Alegrías, mientras con Alejandro Vega estábamos recordando la pérdida del cantaor gaditano Chano Lobato, y que él lo quería mucho a Chano, y me confirmó que fue un gran artista y una gran persona.

Si alguien dijo que La Kaíta es solo una buena cantaora, así este día tenía que ser uno de sus grandes días. El recital de Praga tenía que ser con seguridad una de sus mejores actuaciones. No solo de ella, de todo el grupo, compuesto de los cuatro artistas extremeños: antes mencionados La Kaíta y Alejandro Vega, el bailaor El Peregrino y el guitarrista El Nene.

El recital fue presentado como el de la cantaora, pero tenía un gran apoyo también en otro cantaor, Alejandro Vega, que me parecía, que cantaba quizá más tiempo y su arte debo destacar también. Demostró ser un buen cantaor, sin duda ninguna.

Los cantaores cantan mejor si hay una buena guitarra. En este caso, lo era la de El Nene, aunque para mí era un nombre poco conocido...Y no se puede olvidar al fantástico bailaor El Peregrino, que en su edad, si me acuerdo bien 67 años, podría enseñar todavía a muchos jóvenes... Nos dejó a todos casi con la boca abierta. Hizo ver a nosotros checos, que el flamenco no tiene ningún límite en cuanto la edad, y que el flamenco es mucho más que solo un arte.

Lo más importante para los artistas flamencos es conectar con el público. Estos artistas extremeños lo sabían ya desde el primero momento cuando salieron en el escenario. Y así lo supieron hacer bien durante todo el espectáculo. Han logrado a ganar de verdad una gran simpatía enfrente al público.

Se esperaba, se contaba que con los artistas de la Extremadura tenía que llegar a nuestro país un flamenco tradicional „extremeño”. Así, claro, no se pueden hacer las comparaciones con los más grandes que dio la historia del flamenco. Pero lo que esperábamos, ellos nos dieron ciento por ciento. Y estos artistas extremeños han logrado dar a los espectadores checos todavía mucho más. Nos han presentado de lleno su raza gitana cantaora, lo que los gitanos saben poner en el flamenco, esa alma gitana y muy flamenca. Mejor dicho, no es que sepan poner sus almas en el flamenco, es que el flamenco lo tienen ya en su sangre, que nacieron ya con el flamenco dentro.

En ningún momento nadie pudo pensar que algo había fingido o falso. Lo que nos han mostrado fue muy espontáneo, todo salía de sus corazones.Fue tan espontáneo como ese día antes del concierto, cuando hicimos un paseíto por Praga, y fuimos en metro y los artistas empezaron en el carro hacer unos palmas a compás. Alejandro empezó a cantar y La Kaíta a bailar un poquito. Los pasajeros no supieron bien qué ocurría... Y así La Kaíta empezó a gritar: “Flamenco, España, flamenco, España”. Más tarde les pregunté también: “¿Qué oiremos mañana, qué nos cantaréis?” Me han contestado Alejandro y La Kaíta casi al mismo tiempo: “Todavía no lo sabemos, depende cómo nos sentiremos.” Y Alejandro añadió: “Lo que nos salga desde aquí...” y con una mano marcó su corazón. Y añadió: “Lo que nos sale desde corazón...”

Y como me han dicho, así fue el espectáculo. Desde el principio hasta al fin nada preparado, sin un programa de donde pudimos leer alguna información. Me dio más la impresión de una fiesta privada. Nos han demostrado claramente qué es el flamenco, puro y jondo, con un fuerte duende gitano, con emociones puras, que sabían transmitir al público checo...O al menos a mí sin duda ninguna. Es verdad lo que me conmovió mucho todavía, que tuve enfrente a los extremeños. A los artistas que estuvieron tan cerca al gran cantaor Porrina de Badajoz, su mujer La Flora, Ramón El Portugués, o El Indio Gitano, La Marelu, El Guadiana...Me acordaba a todos estos que yo oí solo en las grabaciones, que yo conocí solo en los discos o vídeos...Y ahora, yo tuve enfrente a los representantes de esa famosa La Plaza Alta de Badajoz...Me acordaba de Camarón, que según mi opinión también tomó algo del cante extremeño...Me acordaba a Remedios Amaya, que aunque nació en Sevilla desciende de una familia extremeña y es la sobrina del cantaor Alejandro Vega...

Quizá el momento que me hizo casi llorar fue cuando Alejandro Vega empezó a cantar sus Jaleos extremeños, podría añadir los Jaleos largos...O cuando durante sus Tangos extremeños oí también ese estribillo, que conocía ya antes en una grabación:


Ahora dime tú
ahora dime tú
que ya no vivo en Las Cuestas,
que ahora vivo en el Gurugú...

Tenía en la cabeza todos esos nombres de La Plaza Alta y otras cosas más, y así para mí lo fue una vivencia muy fuerte y extraordinaria. Y no creo que solo para mí, porque ya se sabe que este grupo llegará en nuestro país otra vez...

Al fin, para completar todos los estilos que pudimos oír en este recital: Seguiriya, Jaleos extremeños, Soleá, Tangos extremeños, Taranto, Fandangos, Rumbas y Bulerías.

NetAgent